Vrijdag 6 november 2009 is een meetnetwerk in bedrijf genomen dat de riooloverstorten in een groot deel van de provincie Utrecht in kaart brengt. Een van de uiteindelijke doelstellingen is toekomstige investeringen in de rioolstelsels in het gebied beter te onderbouwen. Het netwerk is in opdracht van Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden en de gemeenten Breukelen, De Bilt, Houten, Montfoort, Nieuwegein, Reeuwijk, Utrechtse Heuvelrug, Wijk bij Duurstede, Woerden, IJsselstein en Zeist onder supervisie van Royal Haskoning tot stand gekomen. Modderkolk Projects & Maintenance richtte in samenwerking met I-Real het meetnetwerk in. Dit bestaat uit 190 meetpunten en een centrale registratiepost. Op 130 locaties zijn nieuwe niveaumeters/sensoren aangebracht.
Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden en de samenwerkende gemeenten beogen met dit project meer zicht te krijgen op hoe vaak riooloverstort optreedt en hoeveel afvalwater daarbij in het oppervlaktewater terechtkomt. Hiervoor is eerst de staat van het rioolstelsel en de beschikbare telemetriesystemen geïnventariseerd. Dit heeft inmiddels tot operationele verbeteringen geleid. Deze inventarisatie is het uitgangspunt van een uitgebreid meetplan voor het gehele gebied. Aan de hand daarvan worden op eenduidige wijze de niveaus in het rioolstelsel, de hoeveelheden regenwater en de veranderingen van het oppervlaktewaterniveau gemeten. Op basis van het meetplan kan ook worden bekeken of en onder welke omstandigheden schoon oppervlaktewater het riool in stroomt – wat niet de bedoeling is. Aan de metingen van riooloverstorten ligt mede een verplichting binnen het kader van de Wet verontreiniging oppervlaktewater (Wvo) ten grondslag.
De meetinstallaties die tussen februari en september 2009 door Modderkolk zijn geplaatst, meten vier à vijf keer per uur het waterniveau, overstortvolumes en de duur daarvan. Deze meetgegevens worden eens per dag verzameld en via gprs (een datakanaal van het gsm-netwerk) naar de centrale registratiepost gestuurd en opgeslagen. Het waterschap levert de neerslaggegevens, die aan de hand van radarbeelden worden bepaald. Het I-Real procesinformatiesysteem H2gO verzorgt de informatie-uitwisseling en –opslag binnen het netwerk. Doordat dit systeem volgens meerdere protocollen communiceert, werkt het met meetapparatuur en telemetriesystemen van verschillende leveranciers samen. De meetgegevens zijn vrijwel real time door de samenwerkende gemeenten en het Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden via internet te raadplegen en worden per gemeente verwerkt in een jaarlijkse overstortrapportage. Het Hoogheemraadschap gaat op termijn de gegevens ook als input gebruiken voor zijn zogenaamde Waterkwantiteits Informatie Systeem. Dit is een database voor de ontsluiting van langetermijngegevens van zowel water- als zuiveringsbeheer.
Het geheel van ontwikkeling, aanleg en onderhoud van het meetnetwerk is in een zogeheten geïntegreerd (UAV-gc) contract aanbesteed. De opdracht is aan de combinatie van (hoofdaannemer) Modderkolk en I-Real gegund. Beide verzorgen onder directievoering van Royal Haskoning de specificatie, inrichting en het onderhoud van het meetnetwerk. Bij een aanbesteding conform UAV-gc benoemt de opdrachtgever de randvoorwaarden en gewenste resultaten. De (hoofd)aannemer is verantwoordelijk voor het ontwerp, de constructie en het onderhoud van het opgeleverde werk. De ervaringen die Modderkolk inmiddels met deze werkwijze heeft opgedaan, laten zien dat geïntegreerde contracten innovatie stimuleren en veelal kostenverlagend zijn. Dat komt ook bij dit project naar voren. Door de toepassing van nieuwe technieken is bijvoorbeeld het onderhoud van sensoren vereenvoudigd en zijn de dataloggers energiezuiniger dan voorheen.
De betrokken gemeenten besparen behoorlijk in kosten en tijd door gezamenlijk, op eenduidige wijze en volgens een geïntegreerd contract de riooloverstorten en waterniveaus te monitoren. Met de aanleg van het meetnetwerk is een kleine € 700.000 gemoeid, en dat is ruim € 800.000 minder dan de oorspronkelijke besteksraming. De investeringskosten zijn verdeeld over de eigenaars van de meetlocaties. Wat de riolen betreft zijn dat de gemeenten en wat betreft het oppervlaktewater is dat het Hoogheemraadschap. Nu het netwerk operationeel is, verzorgen Modderkolk en I-Real het onderhoud van de meetapparatuur, software en gegevensopslag. De onderhoudskosten van het systeem worden 50/50 over de gemeenten en het waterschap verdeeld.
Over vijf jaar loopt dit meetproject ten einde en wordt nagegaan of en eventueel op welke wijze het project doorgang vindt.
Naast aanzienlijke kostenbesparingen, door de schaalgrootte en de aanbesteding middels een UAV-gc contract, heeft de gezamenlijke aanpak van dit project andere voordelen opgeleverd. Omdat de gemeenten niet ieder een compleet traject op hoeven te zetten, levert de geschetste aanpak een tijdbesparing op voor de ambtelijke organisaties van de betrokken gemeenten. Verder zijn de kwaliteit en uniformiteit van het meetnet optimaal gewaarborgd en heeft er een intensieve kennisuitwisseling tussen de samenwerkende gemeenten, het waterschap en de externe partijen – Royal Haskoning, Modderkolk en I-Real – plaatsgevonden. Dat laatste is door veel ambtenaren positief ontvangen; de contacten zijn versterkt en betrokkenen zoeken elkaar vaker op.
Terug